عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٨٧ - مسئله دوم

ترجمه:

٢- لواحق‌

و امّا لواحق رهن را در ضمن چند مسئله بيان مى‌كنيم:

مسئله اوّل‌

اگر راهن در ضمن رهن شرط نمود كه مرتهن در فروش وثيقه وكيل وى باشد وكالتش مسلّم و منجز شده و ديگر حق عزل او را ندارد.

اين كلام از نظر ما ضعيف است چون عقدى را كه در ضمن عقد لازم ديگر شرط مى‌كنند اثرش اين است كه در صورت اخلال نمودن شارط به شرط، عقد لازم جايز مى‌شود نه اينكه شرط واجب الوفاء مى‌گردد و بعبارت ديگر:

اثر شرط اين است كه حكم وضعى جعل مى‌كند نه اينكه بر شارط حكم تكليفى ايجاد نمايد، بنابراين اگر راهن به شرط عمل نكرد و وكالت را فسخ نمود مرتهن نيز بيعى را كه در ضمنش رهن و وكالت را شرط كرده بود فسخ مى‌نمايد.

مسئله دوّم‌

مرتهن مى‌تواند وثيقه را براى خودش بخرد.

تذكّر

مرتهن نسبت به مال الرهن بر سائر طلب‌كاران راهن مقدّم است.

فرع‌

اگر ارزش مال الرهن كم بوده و وافى به مقدار دين نباشد نسبت به باقيمانده آن مرتهن با طلبكاران شريك مى‌باشد. [١]

[١] مثلا اگر باقى مانده ١٠٠٠ تومان بوده و طلب طلبكاران ٥٠٠٠ تومان باشد نسبت خمس است از اين‌رو